Zoni
"Het transport vertrok zonder mij"

De Sinti familie Weisz reisde door Nederland met een woonwagen. Begin 1944 betrok het gezin, vader, moeder, twee zusjes, een broertje en Zoni, een winkelpand in Zutphen. Op 16 mei 1944 werd de familie opgepakt en naar Westerbork vervoerd. De 7-jarige Zoni was op dat moment uit logeren. Een paar dagen erna werd ook hij opgepakt en naar station Assen gebracht, om aan het ‘zigeunertransport’ naar Auschwitz toegevoegd te worden. Hij slaagde erin te ontsnappen, maar zijn ouders, zusjes en broertje werden vermoord in Auschwitz.

Sinti en Roma vervolgd
Sinti en Roma, in de volksmond lange tijd aangeduid als zigeuners, werden door de nazi’s, evenals de joden, als minderwaardig ras beschouwd. Ook zij werden vervolgd. In Europa zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog naar schatting tussen de 500.000 (200.000)en 1 miljoen (500.000 ?)Sinti en Roma vermoord.
Bij het uitbreken van de oorlog verbleven in Nederland ongeveer 11.500 woonwagenbewoners onder wie ongeveer 400 Sinti en Roma. Zij leefden in groepsverband en hadden een eigen taal en cultuur. Hun kampen werden in 1943 opgeheven en de bewoners naar verzamelkampen gestuurd. Veel Roma en Sinti besloten hierop hun wagens te verlaten en probeerden onder te duiken. Op 16 mei 1943 pakte de SS tijdens een razzia meer dan 500 woonwagenbewoners op, waaronder ook kinderen. Ze werden naar kamp Westerbork gebracht. Ongeveer 245 van hen werden een paar dagen later op transport gesteld naar Auschwitz. Slechts 30 Roma en Sinti overleefden de oorlog.