Rita
"Na de Japanse capitulatie werd het nog erger"

Rita Young is het oudste kind van een Indo-Europees gezin in Nederlands-Indië. Indo-Europeanen, met hun Nederlandse nationaliteit, werden als regel niet geïnterneerd. Door Japanners en Indonesiërs gezien als bondgenoten van de Nederlandse overheersers werden zij vogelvrij verklaard en achtergesteld. Vader mocht blijven werken en ontliep zo het kamp. Na de oorlog, tijdens de bersiapperiode, werd het huis ‘gerampokt’ door Indonesische vrijheidsstrijders. De familie vluchtte en werd gevangen genomen. Bevrijd door het Britse leger verbleef het gezin daarna in Britse kampen, beschermd tegen nieuwe aanvallen. In 1947 vertrok de familie Young naar Nederland.

Nog steeds oorlog na de bevrijding

Na de Japanse verovering van Nederlands-Indië verdwenen militairen in krijgsgevangenschap en werd een groot aantal Nederlandse burgers, onder wie kinderen, geïnterneerd. Ongeveer 200.000 merendeels Indische Nederlanders bleven buiten de kampen. Maar ook zij kregen het moeilijk. De Indo-Europeanen werden door de Japanners onder zware druk gezet. Bezittingen gingen verloren en woningen werden geconfisqueerd. Evenals voor de Indonesische bevolking verslechterden de levensomstandigheden snel en was er armoede. Degenen die zich niet aanpasten aan het Japanse bewind liepen het risico opgepakt te worden door de Japanse militaire politie, de Kenpeitai.
Voor de Nederlanders en de Indische Nederlanders betekende de Japanse capitulatie in augustus 1945 geen echte bevrijding. Er brak een periode van chaos en geweld aan. In afwachting van het herstel van het Nederlands bestuur voerden de Britten het gezag. Indonesische nationalisten hadden de onafhankelijkheid van de staat Indonesië uitgeroepen. Nederlanders waren vogelvrij en kregen het advies voor hun eigen veiligheid in de kampen te blijven. In afwachting van hun vertrek naar krijgsgevangenschap hielden Japanse militairen de wacht. De Nederlanders buiten de kampen werden veelal door Indonesische soldaten geïnterneerd.